สมุนไพรต้านการอักเสบมีหลายชนิดที่ใช้ในทางการแพทย์แผนไทยและแพทย์แผนปัจจุบัน ลองมาดูกันว่ามีสมุนไพรอะไรบ้างที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบในร่างกาย

           สมุนไพรไทยหลายชนิดถูกบรรจุอยู่ในตำรับยา ด้วยความที่มีสรรพคุณที่ดีต่อร่างกายมนุษย์ โดยเฉพาะฤทธิ์ต้านการอักเสบที่มีในสมุนไพร และวันนี้เราจะมาชี้เป้าว่าสมุนไพรต้านการอักเสบมีอะไรบ้างที่น่าสนใจ

สมุนไพรต้านการอักเสบ มีอะไรบ้าง

           สมุนไพรต้านการอักเสบที่นิยมใช้ในอันดับต้น ๆ ได้แก่

1. ขิง

          ขิง เป็นสมุนไพรที่มีสารสำคัญอย่างจิงเจอรอล (Gingerol) ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยต้านการอักเสบในร่างกาย และมีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ที่กระตุ้นการอักเสบได้ อีกทั้งสรรพคุณของขิงก็ยังช่วยขับลม แก้ท้องอืด แก้คลื่นไส้ และลดอาการปวดบวมในข้อ  

รวมสูตรขิงบรรเทาป่วย... ท้องอืด คลื่นไส้ ไอก็ช่วยได้

2. ขมิ้น

          ในขมิ้นมีสารต้านการอักเสบอย่างเคอร์คิวมิน (Curcumin) ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยลดการอักเสบ โดยเฉพาะในระบบทางเดินอาหารและการอักเสบในข้อ ลดอาการปวดที่เกิดจากข้ออักเสบ นอกจากนี้ขมิ้นยังมีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา แก้ท้องอืด จุกแน่น และสมานแผลในกระเพาะอาหารได้อีกด้วย  

ขมิ้นชัน สมุนไพรชั้นเลิศ ช่วยดูแลสุขภาพ

3. กระเทียม

          สมุนไพรสารพัดประโยชน์ต้องยกให้กระเทียมจริง ๆ เพราะนอกจากจะเป็นเครื่องชูกลิ่นและรสในเมนูอาหารแล้ว กระเทียมก็ยังเป็นสมุนไพรต้านการอักเสบ เพราะมีสารสำคัญอย่างอัลลิซิน (Allicin) ที่มีทั้งฤทธิ์ต้านการอักเสบและยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา พร้อมด้วยสรรพคุณทางยาอื่น ๆ อีกไม่น้อย  

9 ประโยชน์เพื่อสุขภาพของกระเทียม ที่คุณอาจคาดไม่ถึง !

4. กานพลู

           เราจะเห็นชื่อสมุนไพรชนิดนี้บ่อย ๆ ในตำรับยาสมุนไพร หรือในยาดมสมุนไพรสูตรต่าง ๆ นอกจากกลิ่นที่หอมเป็นเอกลักษณ์แล้ว กานพลูยังมีฤทธิ์ต้านการอักเสบจากสารสำคัญอย่างยูจีนอล (Eugenol) ที่มีส่วนช่วยยับยั้งการสร้างสารก่อการอักเสบ เช่น พรอสตาแกลนดิน (Prostaglandins) และยังมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบด้วยอีกทาง รวมถึงช่วยบรรเทาอาการปวดฟันและยับยั้งการเติบโตของแบคทีเรียในช่องปาก

5. บัวบก

          แก้ฟกช้ำต้องใช้บัวบก ประโยคนี้มีข้อเท็จจริงแฝงอยู่ในนั้นตั้งแต่ไหนแต่ไร เพราะใบบัวบกก็มีสารสำคัญที่ออกฤทธิ์ต้านการอักเสบในร่างกายได้ นั่นก็คือ สารไตรเตอพีนอยด์ (Triterpenoids) ยังไม่นับสารต้านอนุมูลอิสระอื่น ๆ ที่มีคุณสมบัติช่วยลดการอักเสบในร่างกาย ช่วยยับยั้งการผลิตสารกระตุ้นการอักเสบ ลดอาการบวมแดง จึงเป็นสมุนไพรที่นำมาใช้สมานแผลฟกช้ำได้อีกด้วย  

สรรพคุณใบบัวบก ประโยชน์เลอค่า เพื่อความงามและสุขภาพ

6. อบเชย

           อีกหนึ่งสมุนไพรไทยที่มีสารต้านการอักเสบ โดยในอบเชยมีสารสำคัญอย่างซินนามาลดีไฮด์ (Cinnamaldehyde) ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งสารกระตุ้นการอักเสบในร่างกาย ในอบเชยยังอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระในกลุ่มโพลีฟีนอล ที่มีประสิทธิภาพในการต้านการอักเสบ ป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดกับเซลล์ต่าง ๆ

7. ฟ้าทะลายโจร

          ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ ที่มีข้อบ่งชี้ในการบรรเทาอาการหวัด เช่น ไข้ มีน้ำมูก อาการเจ็บคอ เนื่องจากมีสารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งมีสรรพคุณสำคัญในด้านลดการอักเสบในร่างกาย และบรรเทาอาการของโรคติดเชื้ออื่น ๆ เช่น ท้องเสีย โรคกระเพาะ หรือลำไส้อักเสบ อย่างไรก็ตาม การใช้ฟ้าทะลายโจรบรรเทาอาการป่วย ควรใช้ตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ที่ระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์ โดยมีเภสัชกรหรือแพทย์ให้คำแนะนำอีกที  

ฟ้าทะลายโจร สมุนไพรไทยในตำรับยา

8. พริก

          สารแคปไซซินในแกนกลางของพริกไม่เพียงแต่ให้รสชาติเผ็ดร้อนเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพมากมาย เช่น ช่วยบรรเทาอาการปวดต่าง ๆ โดยเฉพาะอาการปวดตึงของกล้ามเนื้อ อาการปวดข้อจากการอักเสบ ลดการอักเสบติดเชื้อทางผิวหนัง เป็นต้น เราสามารถซอยพริกให้ละเอียดแล้วรับประทานร่วมกับอาหาร หรือใช้เจลและโลชั่นที่มีส่วนผสมของสารแคปไซซินมาทาบริเวณที่ปวดบวมเพื่อลดการอักเสบก็ได้เช่นกัน  

13 ประโยชน์ของพริก ความแซ่บที่ซ่อนสรรพคุณสุดจี๊ดไว้มากมาย

9. ว่านหางจระเข้

          เจลใส ๆ ของว่านหางจระเข้มีคุณสมบัติต้านการอักเสบที่ผิวหนัง ช่วยบรรเทาอาการแสบร้อนที่ผิวหนัง ช่วยรักษาสิวอักเสบ และยังมีประโยชน์ต่องานผิวอีกหลายประการ จึงไม่น่าแปลกใจที่เราจะพบว่านหางจระเข้ในสกินแคร์และเครื่องสำอางมากมาย  

ว่านหางจระเข้ สมุนไพรสารพัดประโยชน์

           อย่างไรก็ตาม การใช้สมุนไพรต้านการอักเสบ รวมไปถึงการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพในรูปแบบอื่น ๆ ควรได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญอย่างแพทย์และเภสัชกรทุกครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือกำลังตั้งครรภ์ เพื่อให้เราใช้สมุนไพรได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

บทความที่เกี่ยวข้องกับสมุนไพรเพื่อสุขภาพ

• 13 สมุนไพรเสริมภูมิคุ้มกัน ควรมีติดบ้านดูแลสุขภาพคนในครอบครัว

• 12 สมุนไพรบำรุงปอด เสริมความแข็งแกร่งให้ปอดแข็งแรง สู้ไวรัสและฝุ่นพิษ

• 13 สมุนไพรแก้ไอ ตำรับยาแผนไทยขับเสมหะ 

• 15 สมุนไพรรักษาเบาหวาน บำรุงสุขภาพก็ได้ ลดน้ำตาลก็ดีไม่เบา

• 10 สมุนไพรเพื่อความงาม สวยจากธรรมชาติไร้สารเคมี  

ขอบคุณข้อมูลจาก : Thai PBS, มูลนิธิรามาธิบดี, healthline.com, medicalnewstoday.com

ประเด็นที่เกี่ยวข้อง บุคคลที่เกี่ยวข้อง สถานที่ที่เกี่ยวข้อง ประเด็นที่เกี่ยวข้อง